Leven zonder eczeem: drie nieuwe invalshoeken die je nog niet kende

Eczeem wordt vaak bestempeld als een chronische huidaandoening. Iets waar je maar mee moet leren leven. Toch ontstaat er de afgelopen jaren steeds meer ruimte voor een andere kijk.

Enkele jaren geleden heb ik de training “Leven zonder eczeem” ontwikkeld, voortkomend uit een langdurige persoonlijke zoektocht naar de onderliggende oorzaken van eczeem. Door gerichte leefstijlveranderingen namen de klachten aanzienlijk af. Die ervaringen vormden de basis voor een e-book waarin zowel persoonlijke bevindingen als inzichten uit de begeleiding van cliënten binnen Werk Atleet werden gebundeld.

Dat e-book is inmiddels meerdere jaren oud. In de jaren erna ben ik nog tal van nieuwe ontdekkingen tegengekomen over waardoor eczeem kan ontstaan en hoe je het kunt oplossen. Hierdoor is het perspectief verschoven: eczeem wordt steeds minder gezien als een geïsoleerd huidprobleem, en steeds meer als een signaal van processen die dieper in het lichaam plaatsvinden.

In deze blog worden drie inzichten gedeeld die in de afgelopen jaren naar voren zijn gekomen. Geen snelle oplossingen of symptoombestrijding, maar invalshoeken die uitnodigen om eczeem breder te bekijken en om stil te staan bij wat er onder de oppervlakte speelt. Eén van deze oorzaken ga je waarschijnlijk niet leuk vinden, maar ik ga ’m wel benoemen.

1. Parasieten

Bij parasieten denken de meeste mensen aan verre, tropische reizen. Toch komen parasieten ook gewoon in Nederland voor, met name in het darmstelsel. In theorie horen ze daar zelfs thuis. Maar zodra ze te groot worden of in overmaat aanwezig zijn, kunnen ze een constante stressprikkel vormen voor het immuunsysteem. En een continu geactiveerd immuunsysteem? Dat zie je vaak terug in de huid. Chronische immuunactiviteit kan eczeem in stand houden, zelfs als je voeding en leefstijl ‘op orde’ lijken.

Wat kun je doen?

Belangrijk is om eerst te testen voordat je handelt. Een parasietentest via een betrouwbare aanbieder (bijvoorbeeld via GetTested.nl – parasietentest) kan inzicht geven in wat er speelt. Vanuit daar is begeleiding door een therapeut of arts belangrijk om uitslagen goed te interpreteren.

Daarnaast bestaan er natuurlijke ondersteunende middelen, zoals kruiden (wormwood, zwarte walnoot) en stoffen als allicine uit knoflook. Bij een milde belasting kan een eenvoudige aanpak soms al ondersteunend werken, bijvoorbeeld:

Dagelijks één teen rauwe knoflook gecombineerd met rauwe honing. Dit slik je door (niet kauwen), zodat je een slechte adem beperkt.

Belangrijk: dit is geen vervanging voor medische zorg, maar een mogelijke aanvulling. En misschien wel de belangrijkste les hier, eczeem los je niet op door iets op de huid te smeren als de oorzaak intern ligt.

2. Histamine

Histamine heeft een slechte reputatie, maar is op zichzelf geen vijand. Het wordt pas een probleem wanneer je lichaam het niet goed kan afbreken. Dan ontstaat er een overreactief systeem, met symptomen zoals jeuk, roodheid, een branderig gevoel en plotselinge eczeem-opvlammingen. Dit kan soms zelfs ook gebeuren na voeding die als gezond wordt gezien.

Vaak gaat het hierbij niet om een klassieke allergie, maar om een verstoorde histamine-afbraak. De sleutel ligt meestal bij: het DAO-enzym en de gezondheid van de darmen.
Het DAO-enzym (diamine oxidase) is verantwoordelijk voor het afbreken van histamine uit voeding in de darm. Wanneer dit enzym onvoldoende actief is, kan histamine zich opstapelen in het lichaam en klachten veroorzaken. De aanmaak en werking van DAO zijn sterk afhankelijk van een gezonde darmwand en een gebalanceerde darmflora. Bij darmontstekingen, verhoogde darmpermeabiliteit of dysbiose raakt dit afbraaksysteem sneller overbelast, waardoor histaminegerelateerde huidreacties kunnen toenemen (1)

Wat kun je direct doen?

Een korte eliminatiefase is vaak de snelste manier om te ontdekken of histamine een rol speelt. Vermijd tijdelijk histaminerijke producten zoals:

• gefermenteerde voeding (kimchi, kefir)
• tomaten
• spinazie
• restjes
• bottenbouillon

Kies in plaats daarvan voor eenvoud:

• ontbijt: vleesbouillon
• lunch: verse vis
• diner: vlees met goed bereide seizoensgroenten

Daarnaast is het cruciaal om DAO-remmers te vermijden. Deze vind je vooral in:

• groene en zwarte thee
• alcohol
• matcha ( Ja, ook dat “gras in een glas” even vermijden voor drie maanden. Als je je hierin verder wilt verdiepen: het gaat om de stof EGCG (epigallocatechine-3-gallaat)

Hoe gezond deze voedingsmiddelen ook klinken, als je eczeem wilt verminderen is tijdelijk stoppen (minimaal drie maanden) vaak essentieel. Zonder deze stap blijft de onderliggende oorzaak bestaan en zullen klachten zich blijven herhalen.

Ondersteuning van het DAO-enzym kan via voeding (zoals nieren) of nier suppletie, maar uiteindelijk geldt hier één basisregel:

Betere darmgezondheid = betere histamine-afbraak = minder huidreactiviteit.

3. Aloe vera: meer dan een kalmerende gel

Aloe vera kennen we vooral als iets wat je op de huid smeert. Maar de echte kracht zit van binnen.

De werkzame stof acemannan, afkomstig uit de inner leaf gel, heeft eigenschappen die bijzonder interessant zijn bij eczeem:

• ondersteunt immuunregulatie
• helpt ontstekingsreacties dempen
• stimuleert huidherstel
• draagt bij aan herstel van de darmwand

En juist die darmwand speelt een sleutelrol bij chronische huidklachten.

Wel een belangrijke kanttekening: de meeste aloe vera-producten op de markt bevatten nauwelijks actieve stoffen. Door verhitting, verdunning of toevoegingen zoals alcohol en parfum gaat acemannan verloren of kan het zelfs irriteren.

Echter, kwalitatieve aloe vera is lastig te vinden. Het vraagt kritisch kijken naar herkomst, verwerking en samenstelling. Het is moeilijk om echte acemannan te vinden in Nederland, maar met wat google werk zijn we op dit merk gekomen: Premier Aloe. Voor wie dit serieus wil testen, raad ik aan om dit minimaal 6 tot 8 weken consequent te gebruiken, zodat je écht kunt beoordelen wat het voor je doet.

Tot slot

Eczeem is zelden een probleem van de huid alleen. Het is vaak een signaal van interne disbalans in het immuunsysteem, de darmen of de manier waarop het lichaam prikkels verwerkt.

Niet elke invalshoek zal voor iedereen de oplossing zijn. Maar voor sommigen kan juist één ontbrekend puzzelstuk het verschil maken. En misschien is dat wel de belangrijkste boodschap die ik je wil meegeven:

Leven zonder eczeem is mogelijk!

Het vraagt nieuwsgierigheid, geduld en de bereidheid om verder te kijken dan symptoombestrijding.

Referenties

1. Cucca, V., Ramirez, G. A., Pignatti, P., Asperti, C., Russo, M., Della-Torre, E., Breda, D., Burastero, S. E., Dagna, L., & Yacoub, M. (2022). Basal serum diamine oxidase levels as a biomarker of histamine intolerance: a Retrospective cohort study. Nutrients, 14(7), 1513. https://doi.org/10.3390/nu14071513